فهرست مناسبتها با جزئیات

    • ۲۹ آذر
    • 20 December
    • ١٠ رجب

استاد ابوالحسن صبا موسیقیدان بزرگ ایرانی  در چنین روزی در   سال 1336 ه ش دار فانی را وداع گفت . ابوالحسن صبا در سال 1281 خورشیدی در خانواده ای  اهل هنر و ادبیات  در خانه اجدادی اش واقع در خیابان ظهیرالسلام به دنیا آمد. 
پدرش دکترابوالقاسم کمال السلطنه فرزند جعفرخان حکیم باشی معروف به صدرالحکماء و ازنوادگان فتحعلی خان صبا، ملک الشعرای دربار قاجار، بود.  وی  در نواختن سه تار تبحر داشت. ابوالحسن صبا از سه سالگی آموختن سه تار را نزد پدر آغاز کرد. او تحصیلات مقدماتی را در مدرسه علمیه و سپس در کالج آمریکایی به پایان رسانید و به زبان و ادبیات فارسی و انگلیسی تسلط یافت . ابوالحسن در سال 1308 ه ش  به مدیریت مدرسه صنایع ظریفه رشت منصوب شد و قریب  سه هزار تن را موسیقی آموخت . صبا از کودکی در نواختن انواع سازهای اصیل ایرانی مهارت داشت، اما شگفتی هنر او را باید از زمان تأسیس مدرسه عالی موسیقی دانست که در سال 1302 ه ش  به همت استاد علینقی وزیری در  تهران آغاز به کار کرد. تأسیس این مدرسه میدانی برای عرضه مهارت و نبوغ او بود. صبا نوازنده سه تار و ویولون و مسلط به دیگر سازهای ایرانی از شاگردان میرزا عبدالله، درویش خان، علی اکبر شاهی، حسین هنگ آفرین، حسین اسماعیل زاده و علی نقی وزیری و...است .  او احیا کننده روش صحیح و قدیمی سه تار نوازی  و عضو انجمن و ارکستر هنرستان موسیقی ملی و ارکسترهای رادیو بود . وی  همچنین از اولین سازندگان قطعات نوین(غیر ردیفی) در عصر تجدد موسیقی ایرانی به حساب می اید . آثار به یادگار مانده از اوعبارتند از : سه دوره صفحه گرامافون همراه ارکستر مدرسه عالی موسیقی(وزیری، روح انگیز، معروفی، برومند، بدیع زاده، محجوبی و...) و تعدادی نوارهای رادیویی در برنامه "گل های جاویدان" . او هچنین چند ین کتاب از خود به یادگار نهاده است که از میان آنها می توان به  جهار دوره آموزش سنتور، سه دوره آموزش ویولون، یک دوره آموزش سه تار و تار و تعدادی یادداشت و مقاله و اظهار نظر در کتاب"موسیقی نامه " اشاره کرد .

در چنین روزی در سال 1331هجری شمسی محمد حسین ضیع خاتم استاد برجسته هنرخاتم کاری دارفانی را وداع گفت . از آن استاد فرزانه  آثار گرانبهایی در زمینه خاتم کاری به جای مانده است که درگنجینه های  داخل و خارج کشور نگهداری می‎شود.

درچنین روزی در  سال1364هجری شمسی استاد غلامحسین همایونی ازخطاطان بزرگ ایران زمین به دیار حق شتافت . وی  بیش ازنیم قرن به تعلیم و تربیت شاگردان و تألیف آثارمختلف پرداخت. ایشان در حوزه خط تعلیق به عنوان استاد مرجع شناخته شده است .


حضرت امام  على النقى، ملقّب به هادى، فرزند امام جواد ع  در 15 ذىحجّه سال 212 هجرى در مدینه به دنیا آمد.  نام مادر بزرگوارشان ، سمانه، معروف به سیّده است.حضرت امام هادی  (ع ) دارای قامتی نه بلند و نه کوتاه بودند . گونه هایشان اندکی برآمده و سرخ و سفید بود . چشمانشان  فراخ و ابروانشان  گشاده بود . امام هادی (ع ) بذل و بخشش بسیار می کرد و دارای اعلی صفات انسانی بود .  امام هادى (ع ) پس از شهادت پدر بزرگوارشان  در محیط پر از خفقان و وحشتى که متوکّل عبّاسى به وجود آورده بود ،   زندگی می کرد . شیوه خلیفه بر این بود که با حمله به یاران امام( ع )  و مرعوب ساختن  شیعیان ،  امام را از آنان دور سازد و به همین دلیل دستور داد تا آن بزرگوار را به سامرّا آوردند. هدف متوکّل از احضار امام (ع )  به سامرّا نزد خود و یارانش، محو کردن ایشان  در حاشیه دربار خلافت بود تا آن حضرت را زیر نظر گیرد. سیاست های ستمگرانه خلیفه علیه امام( ع )  تا جایى پیش رفت که متوکّل در پایان حکومت خود، به علّت سعایتها و خبرچینى ها بر ضدّ امام (ع ) ، ایشان  را زندانى کرد.در واقع یکى از نگرانى هاى فرمانروایان عبّاسى در آن روزگار ، شورش علویان بود، که عبّاسیان در برابر آن موضعى قاطعانه می گرفتند تا پیش از رشد و گسترش، آن را  عقیم کنند وبقایاى آن را تعقیب نموده و از بین ببرند.در آن هنگام، دولت عبّاسیان به علّت سیاست ظالمانه خود، دچار ناتوانى و گسیختگى شده بود و از اندک جنبش علویان به هراس می افتاد.از این روى، مقابل آنان روشى خشن پیش می گرفتند .شاید به همین دلیل بود که این حکومت جائر امام ع و یارانشان را  در  مضیقه و سختی قرار داده بودند.اما امام (ع )  با کوشش خستگی ناپذیر و فراوان، پایگاه هاى مردمى خود را تا سر حدّ امکان تقویت می کرد تا در برابر مشکلات، نیرویى پایدار به دست آورد وهمواره آماده باشد.آن حضرت پس از شهادت پدر، بیش از بیست سال در مدینه باقى ماند.مردم به او علاقه فراوان نشان می دادند و به دورش گرد می آمدند و علما و دانش طلبان در محضر ایشان جمع می شدند.آن حضرت همچنین دردوران عمر پر برکتشان مبارزه شایانی با غالیان  انجام دادند . در واقع امامان   شیعه از دو دسته در رنج بودند . نخست جاعلان حدیث و دوم   غالیان .  آن حضرت  سرانجام  در سوم رجب المرجب سال 254 در 42 سالگى در شهر «سامرّا» بر اثر زهرى که به دسیسه معتزّ، خلیفه عبّاسى، توسط معتمد عبّاسى، به آن حضرت خوراندند به شهادت رسیدند . امام هادی (ع ) شاگردان بر جسته ای را تربیت کردند که جهان اسلام و تشیع همواره  به وجود ذی جود آنان خواهد بالید .  چهره هایی  چون " علی بن جعفرمیناوی " و " ابن سکیت " که متوکل نخستین را به زندان افکند و دومی  را شهید کرد .  حضرت عبدالعظیم حسنی دیگر یارامام هادی ع است . منقول از شیخ عباس  قمی در منتهی الآمال : " نسب شریفش به چهار واسطه به حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام منتهی می شود ... " ایشان  از  محدثین بزرگ روزگار خویش  بود و از اصحاب و یاران حضرت جواد (ع ) وحضرت امام هادی  (ع ) . صاحب بن عباد رساله ای مختصر در شرح حال آن جناب نگاشته است .

علامه محمد باقر مجلسی در  سال 1037 هجری قمری دیده به جهان گشود . پدرش مولا محمد تقی مجلسی از شاگردان بزرگ شیخ بهایی و در علوم اسلامی از بزرگان و اعاظم  روزگار خود به شمار می‌رفت. آن عالم ربانی درس و بحث را در چهار سالگی نزد پدر آغاز کرد . وی پس از کسب مقدمات علوم در سن اندک خود به فراگیری معارف عالیه اسلام پرداخت . به همین دلیل توانست   در  چهارده سالگی از فیلسوف بزرگ اسلام ملاصدرا اجازة روایت  دریافت کند . ایشان  پس از آن در حضور استادانی چون علامه حسن علی شوشتری، امیر محمد مؤمن استرآبادی، میرزای جزایری، شیخ حر عاملی، ملا محسن استرآبادی، ملا محسن فیض کاشانی، ملا صالح  تلمذ کرد . آن عالم ربانی پس از این مرحله  در اصفهان شروع به آموختن آموخته های خود به طلاب کرد .  علامه مجلسی  در طول عمر پر برکت خویش به تربیت شاگردان بسیاری همت گمارد که از میان آنها می توان به ابراهیم جیلانی ، محمد ابراهیم بوا ناتی ،   میرزا ابراهیم حسینی نیشابوری ،  ملا محمد باقر لاهیجی ،  ملا حسین تفرشی ،  محمد رضا اردبیلی ،  عبدالحسین مازندرانی و  ملا محمد کاظم شوشتری  اشاره کرد . آن عالم بزرگوار  در طول عمر پر برکت خویش دست به نگارش کتاب سترگی زد که تا ابد جهان تشیع چنین میراثی را پاس خواهد داشت . بحارالانواراو به تنهایی دایره ا لمعارفی است که مباحث مختلف اصولی ، فقهی ، رجالی و اخلاقی را در بر می گیرد  . او در این مجموعه عظیم توانسته است بیشتر  احادیث و روایات منسوب به چهارده معصوم (ع )(  موثق ، حسنه و صحیحه ) را جمع آوری کند. وی غیر از این مجموعه سترگ کتب دیگری را نیز به رشته تحریر در آورده که از میان آنها می توان به  مرآة العقول فی شرح اخبار الرسول ،  ملاذ الاخبار فی شرح التهذ یب ،  شرح اربعین ،  الوجیزه فی الرجال ،  الفوائد الطریقة فی شرح الصحیفة السجاد یة ،  رسالة الاوزان ، المسائل الهند یه  ،  رساله اعتقادات ، رسالة فی الشکوک ، حق الیقین ،  عین الحیاة ، حلیة المتقین ، حیوة القلوب ،  مشکوة الانوار ، جلاء العیون ،  زاد المعاد ،  تحقة الزائر ، مقایس المصابیح ،  ربیع الاسابیع ، رساله در شکوک ،  رساله د یات ،  رساله در اوقات ،  رساله درجفر، رساله در بهشت و دوزخ ،  رساله اختیارات ایام ،  ترجمه عهدنامه امیرالمؤمنین (ع )  به مالک اشتر ،  مشکوة الانوار در آداب قرائت قرآن و دعا،  شرح دعای جوشن کبیر ،  رساله در رجعت ، رساله در آداب نماز و  رساله در زکوة اشاره کرد . آن عالم ربانی سرانجام در  27 رمضان 1111ه  ق  به دیار ابدی شتافت . پیکر پاک علامه مجلسی در کنار مسجد جامع اصفهان و مدفن پدر فرزانه‌اش مولی محمد تقی مجلسی به خاک سپرده شد .

 پیکر پاکش را در کنار مسجد جامع اصفهان و جنب مد فن پدر فرزانه اش مولی محمد تقی مجلسی به خاک سپردند .

در چنین روزی در سال 388 هجری قمری  ابوالوفا بوزجانی دانشمند بر جسته ایرانی دار فانی را وداع گفت . وی در حوزه ریاضیات و نجوم صاحب آراء متقنی است .

در چنین روزی در سال 1905 میلادی مظفرالدین شاه با خواست های  متحصنین  قم که شمار آنان  بیش از ده هزارتن  بود موافقت کرد . پپشتر  علما و مردم  به منظور اعتراض به سیاست های تهد ید کننده عین الدوله  ،  به حرم حضرت عبدالعظیم حسنی  پناه بردند و در آنجا تحصن کردند . در همین حین ، وعاظ در جاهای مختلف بر منبر رفته و از استبداد حکومت عین الدوله سخن می گفتند و خواستار تشکیل عدالتخانه در کشور بودند .  شاه با مشاهده احوال در صدد حل قضیه بر آمد . متحصنین خواسته های خود را از جمله ، تاسیس عدالتخانه ، اجرای قوانین  اسلام  در سراسر کشور و عزل مسیو نوز بلژیکی و علاء الدوله به گوش شاه رساندند. سرانجام مظفر الدین شاه به خواسته آنان تن در داد و با آنها موافقت کرد و علما به مهاجرت صغرای  خود پایان دادند . عین الدوله که هرگز حاضر نبود تن به خواسته مردم بدهد با گذراندن وقت و امروز و فردا کردن از پذیرش در خواست متحصنین طفره می رفت و سعی  داشت با ایجاد اختلاف در صفوف  علما و مردم و همچنین زندانی کردن وبه  تبعید فرستادن  فعالان غائله را ختم کند . با ادامه این روند و طی مراحلی ، علما خواستار خروج از تهران و عزیمت به قم شدند . بدین ترتیب حضرات آیات  طباطبایی و بهبهانی به همراه عده ای از مردم به قصد قم  شهر تهران را ترک گفتند  ( مهاجرت کبری ) .
درست در همین زمان اولین دسته از مردم که حدود 50 نفر می شدند نا آگاهانه به سفارت انگلیس پناهنده شدند و در حیاط سفارت بست نشستند . این جمعیت در چند روز آینده به بیست هزار نفر رسید . متحصنین در سفارت از شاه خواستند : علما را به تهران بازگرداند ، تضمین بدهد که احدی شکنجه و دستگیر نخواهد شد ، امنیت را در کشور برقرار کند ، دست به تاسیس عدالتخانه بزند و قاتلین مردم را تعقیب کند . همچمین در خواست های مهاجران به این شرح بود : بازگشت علما به تهران  ، عزل عین الدوله  ، افتتاح دارالشوری ، قصاص  قاتلین و بازگرداندن تبعید شدگان . با انتشار خبر مهاجرت علما و بست نشستن مردم در سفارت انگلیس ، شورش های پراکنده در نقاط مختلف کشور شکل گرفت و همین امر با عث شد که شاه  به وحشت افتاده و خواست های متحصنین  را بپذیرد .

در چنین روزی در سال 1699 میلادی پطرکبیر دستور داد در روسیه سال جدید به جای اینکه از اول سپتامبر آغاز شود،  از اول ژانویه آغاز گردد. پیش از این تاریخ سال روسی بنابر تقویم خاص این کشور از ابتدای سپتامبر آغاز می شد .

در چنین روزی در سال 1879 میلادی توماس ای ادیسون  لامپ نورانی خود را دریک نمایشگاه اختصاصی در  بوستان منلو نیوجرسی آمریکا به نمایش گذاشت .

در چنین روزی در سال 1946 میلادی نبرد  گسترده ای میان مبارزان ویتنامی و نیروهای استعمارگر فرانسوی آغاز شد. 

در چنین روزی در سال 1963 میلادی گذرگاه دیوار برلین برای نخستین بار بر روی ساکنان آلمان غربی  باز شد. این کار فقط در ایام تعطیلات سال نومسیحی انجام گرفت. دیوار یاد شده  در ششم ژانویه 1964 بسته شد.

در چنین روزی در سال 1968 میلادی آرتور جان اشتاین بک نویسنده موفق آمریکایی در سن 66 سالگی درگذشت. جان ارنست اشتاین بک نویسنده رئالیست آمریکایی در یکی از شهرهای کوچک کالیفرنیا در سال 1902 میلادی متولد شد. وی در دانشگاه استانفورد به تحصیل مشغول شد. او در این دوران و پس از آن که به کارهای گوناگونی مانند کارگری، درودگری،  نقاشی و داروفروشی پرداخت. آنگاه به نویسندگی روی آورد و داستانهای زیادی نوشت. وی در آغاز با شکست و ناکامی روبرو شد ولی سرانجام به پیروزی و شهرت رسید. اشتاین بک در سال 1947 میلادی عضو فرهنگستان و هنر و ادبیات آمریکا شد و نشان عالی خود را از دولت نروژ دریافت کرد. وی در سال 1962 به دریافت جایزه ادبی نوبل نایل آمد. جان اشتاین بک بیش از هر چیز مفسر بدبختی ها و رنجهای طبقات محروم و ستمدیده است. در رمانهای او انعکاس رنج درونی و تیره بختی میلیونها مردم گمنام به خوبی مشاهده می شود. موش ها و آدم ها، خوشه های خشم، ماه پنهان است، اتوبوس سرگردان، در نبردی مشکوک، مروارید و  سربلند از مهمترین آثار اشتاین بک به شمار می روند.

در چنین روزی در سال 1989 میلادی ژنرال نوریگا حاکم  پیشین پاناما توسط نیروهای  ایالات متحده آمریکا از حکومت ساقط شد . این طرح به عنوان عملیات "جاست کوز" شناخته شده است .

در چنین روزی در سال 1920 میلادی  و پس از جنگ جهانی اول وهمچنین  انقراض دولت عثمانی ، کشور اردن  توسط انگلستان تاسیس شد . انگلیسی ها سران عراق و اردن را از میان یک خانواده درحجاز انتخاب کردند و قرار شد که یک ژنرال انگلیسی هم بر ارتش اردن فرماندهی کند.

در جنین روزی در سال 1957 میلادی آژانس هسته ای اروپا تاسیس شد .

در چنین روزی در سال 1935 میلادی قرار داد منع گسترش سلاح اتمی به امضا کشور های مختلف رسید.

در چنین روزی در سال 1953 میلادی حکومت کمونیستی خود مختار در تبت آغاز به کار کرد .

در چنین روزی در سال 1757 میلادی گاز کربنیک توسط ژوزف پلاک کشف شد .

در چنین روزی در سال 1915 میلادی نسین، طنزنویس مشهورترک متولد شد. وی  پس از طی تحصیلات عمومی وارد دانشکده افسری شد ولی بعدها از این شغل استعفا داد و ازکسوت نظامی گری بیرون آمد. او پس از این دوره به کارهای مختلفی نظیر روزنامه ‌فروشی، کتاب‌ فروشی، عکاسی و حسابداری روی آورد، اما در نهایت به نویسندگی پرداخت. نسین  پس از مدتی به رشته داستان نویسی طنز روی آورد و در آن مطالب و انتقادات تند خود را به زبان گزنده طنز و به مهارت هرچه تمام تر بیان می کرد. وی موفق شد در رشته طنز ادبی  دوبار جایزه بین‌المللی طنز ایتالیا را از آن خود کند. او همچنین به خاطر مطالب و انتقادات خود چندبار به  زندان افتاد. از او بیش از چهل اثر به جای مانده است که از میان آنها می توان به کتاب های پخمه، حقه باز، خری که مدال گرفت، زن بهانه گیر، عروس محله، گردن کلفت، یک خارجی در استانبول  اشاره  کرد .

در چنین روزی در  سال 1780 میلادی انگلستان علیه هلند اعلان جنگ کرد .

در چنین روزی در سال 1830 میلادی کشور های انگلستان، فرانسه، پروس، اطریش و روسیه، بلژیک را به رسمیت شناختند.

در چنین روزی در سال 1922 میلادی چهارده  جمهوری اتحاد جماهیر شوروی سابق را تشکیل دادند .

در چنین روزی در سال 1967 میلادی شمار سربازان آمریکایی در ویتنام به 474300 نفر رسید .